|
||
Του Χριστόφορου Χριστοφόρου, πολιτικού ερευνητή Αλήθεια, πόσο ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα όσα ακούστηκαν και ποιο από τα γεγονότα της Κυριακής αποτελεί το σεισμό; Ο αποκλεισμός του Λιονέλ Ζοσπέν μπορεί να θεωρηθεί σαν η έκπληξη των εκλογών, σίγουρα, όμως δεν αποτελεί σεισμό. Η πιθανότητα να μην είναι ο επόμενος πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας υπήρχε πάντοτε, αφού στις δημοσκοπήσεις η μάχη του δευτέρου γύρου παρουσιαζόταν αμφίρροπη. Απλώς, η εκλογή Σιράκ γίνεται τώρα παιγνίδι και τραγέλαφος: "Mieux voter escro que facho", ή "καλύτερα ψήφος στον απατεώνα (τον Σιράκ, εννοείται) παρά στο φασίστα", φώναζαν από την Κυριακή το βράδυ οι διαδηλωτές, ενώ ακόμα και το Κομουνιστικό Κόμμα αποφάσισε να ψηφίσει Σιράκ στο δεύτερο γύρο! Τα ποσοστά που εξασφάλισαν στο Λεπέν την πρόκριση στο δεύτερο γύρο μπορεί να θεωρηθούν ψηλά, αλλά με κανένα τρόπο δεν αποτελούν έκπληξη. Το 15% των δημοσκοπήσεων της Παρασκευής έγινε 17% στα αποτελέσματα της Κυριακής γιατί η αποχή αυξήθηκε κατά 30% (από 22% το 1995 έγινε 28,4%), κυρίως όμως γιατί 40% των ψηφοφόρων δήλωναν μέχρι την τελευταία βδομάδα ότι δεν είχαν αποφασίσει οριστικά τι θα ψήφιζαν. Μέσα στην πιο πάνω λογική, διερωτάται κάποιος αν ο αποκλεισμός Ζοσπέν και η προαγωγή Λεπέν αποτελεί σεισμό. Μα στις δημοσκοπήσεις ο Ζοσπέν ακολουθούσε καθοδική πορεία χάνοντας πάνω από 5 μονάδες σε ένα - δυο μήνες, ενώ ο Λεπέν φαινόταν να διπλασιάζει τα ποσοστά του μέσα σε τρεις μόνο βδομάδες! Ενώ στους τελευταίους 12 μήνες κυμαινόταν από 6% μέχρι 8%, από τις αρχές Απριλίου ακολούθησε κατακόρυφη άνοδο, στο 15%. Επομένως, η πορεία των πραγμάτων δεν απέκλειε αυτή την "έκπληξη". Τελικά, αυτό που συνέβηκε δεν ήταν σεισμός. Πρόκειται απλώς για ένα ψυχολογικό σοκ γιατί όλοι προχωρούσαν με κλειστά μάτια, γνωρίζοντας το ενδεχόμενο της καταβαράθρωσης. Δεν ήταν σεισμός γιατί αυτός φέρνει θρυμματισμό και ερείπια. Στην πραγματικότητα, ο θρυμματισμός υπήρχε, με τη μορφή των κατακερματισμένων δυνάμεων δεξιάς, κέντρου και αριστεράς. Ενώ τα αποτελέσματα του ήταν περισσότερο από εμφανή, χρειάστηκε το σοκ για να γίνουν αντιληπτά. Τελικά, το πρόβλημα είναι ψυχολογικό και συναισθηματικό: Έγκειται στην καταξίωση του ακραίου και φασιστικού μέσω της προαγωγής του Λεπέν στο δεύτερο γύρο. Δεν πρέπει να μείνει εδώ και να περιοριστεί στις αντιδράσεις, την άρνηση και καταδίκη του. Επιβάλλεται να εξαχθούν μερικά συμπεράσματα, οκτώ χρήσιμα μαθήματα: 1. Μάθημα πρώτο Η απαξίωση της πολιτικής και των πολιτικών, με οποιαδήποτε μορφή, βλάπτει ολόκληρο το φάσμα της πολιτικής και την ίδια τη Δημοκρατία. Στην περίπτωση της Γαλλίας, η επικέντρωση της προσπάθειας Σιράκ-Ζοσπέν στην απαξίωση αλλήλων, με ύβρεις, με βάσιμες ή μη κατηγορίες για απάτες και άλλα δεν μπόρεσε, δεν ήταν δυνατό να καλύψει το κενό από την απουσία προγράμματος και οράματος. Τελικά, έπληξε και τους δυο, περισσότερο το Ζοσπέν, αφού πρόεδρος της Δημοκρατίας και πρωθυπουργός, αθροίζοντας τα ποσοστά δυο διαφορετικών χώρων δεν υπερβαίνουν το 36%! Ο Μιτεράν πήρε μόνος 34% το 1988, διεκδικώντας δεύτερη συνεχή θητεία. 2. Μάθημα δεύτερο Η ιδεολογική επικράτηση και η κατάκτηση της εξουσίας δεν μπορούν να είναι αυτοσκοπός. Ο ψηφοφόρος δεν ενδιαφέρεται να εκλέξει τον ένα ή τον άλλο υποψήφιο ή να ψηφίσει υπέρ της μιας ή της άλλης ιδεολογίας. Τον νοιάζει και είναι έτοιμος να ενεργήσει θετικά αν η άνοδος στην εξουσία έχει κάποιο νόημα για τη ζωή του ιδίου και τη χώρα. Πρόθυμα θα ψήφιζε τον Ζοσπέν αν αυτός κατάφερνε να του εξηγήσει τι πρέσβευε και τι εννοούσε όταν μιλούσε για πρόγραμμα "μη σοσιαλιστικό" αλλά "της πραγματικής αριστεράς". 3. Μάθημα τρίτο Η απουσία και η αδυναμία επαφής με το λαό και τα προβλήματά του πληρώνονται με ψηλό τίμημα. Παρακολουθώντας την εξέλιξη της προεκλογικής εκστρατείας εδώ και μήνες, διερωτάται ο καθένας τι έκαναν οι υποψήφιοι, όντας και στην εξουσία, για να αλλάξουν την κατάσταση που ανέφεραν καθημερινά τα Μέσα Ενημέρωσης: Απάθεια, αδιαφορία, διαπίστωση ότι τα προγράμματα του Σιράκ και του Ζοσπέν ήταν τα ίδια και δεν προσέφεραν λύσεις στα προβλήματα. Πώς είναι δυνατό να διολισθαίνει το ποσοστό τους από το 28% και 25% στο 20% και στο 18% αντίστοιχα και αυτοί να μην συναισθάνονται τι τους ανέμενε; 4. Μάθημα τέταρτο Ο πλειοδοτικός λαϊκισμός προκρίνει τον χείριστο των υποψηφίων. Η εύκολη λύση για πολλούς πολιτικούς αναζητάται στο λαϊκισμό. Τελικά αυτό ωφελεί τον πιο λαϊκιστή, επιτήδειο και επικίνδυνο. Ο Σιράκ και σε λιγότερο βαθμό ο Ζοσπέν επένδυσαν στην εκμετάλλευση της ανασφάλειας, πρωτόγονων φόβων που μεγεθύνουν καθημερινά τα σαρκοβόρα Μέσα Ενημέρωσης. Πρώτο θέμα της προεκλογικής εκστρατείας αναδείχθηκε η ανασφάλεια, λες και η Γαλλία είναι κακόφημη συνοικία της Νέας Υόρκης ή άλλης αμερικανικής μεγαλούπολης. Το έλεγε συχνά και ο Λεπέν: Οι μελαμψοί και άλλοι "ξένοι" αρπάζουν τις δουλειές των Γάλλων κάνοντας αβέβαιο το μέλλον τους, επιδίδονται σε κλοπές, ληστείες και κάθε έγκλημα, σπέρνοντας την ανασφάλεια στη Γαλλία... Τώρα όμως, για μήνες παρουσίαζε τη μάσκα του μετριοπαθούς και πλήρους περίσκεψης πολιτικού. Οι τενόροι της ανασφάλειας, Ζισκάρ και Ζοσπέν, δικαίωσαν τον Λεπέν, του χάρισαν άφθονες τις ψήφους, σαν να πλήρωσαν δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στα συνθήματα για την ανασφάλεια που είπε πρώτος. 5. Μάθημα πέμπτο Οι μικροφιλοδοξίες και η ιδιοτελής αντίκρυση της πολιτικής μπορεί να βλάψει σοβαρά τη δημοκρατία. Στην αφετηρία της κούρσας των προεδρικών παρατάχθηκαν δεκαέξι υποψήφιοι, από όλες τις ιδεολογικές ομάδες. Δημοκρατικό τους δικαίωμα και ... μαγκιά τους αφού για να εξασφαλίσουν το χρίσμα χρειάστηκε να συγκεντρώσουν 500 (πεντακόσιες) υπογραφές εκλελεγμένων αντιπροσώπων του λαού, δημάρχων ή βουλευτών. Τι εξυπηρετούσε όμως ο καθένας και τι προσέφερε με την υποψηφιότητά του στο γαλλικό λαό; Ποιο όφελος ανέμεναν να έχουν αφού στην καλύτερη των περιπτώσεων, μπορούσαν να περάσουν το 5% και να πάρουν από το κράτος την προβλεπόμενη χορηγία για την προεκλογική εκστρατεία τους; Τρεις υποψήφιοι τροτσκιστές, δυο-τρεις οικολόγοι, δυο-τρεις δεξιοί και άλλοι κεντροδεξιοί, δυο ακροδεξιοί, ένας σοσιαλιστής (Ζοσπέν) και ο πρώην σοσιαλιστής Σεβενεμάν (τον οποίο ανέσυρε το 1997 από την αφάνεια μετά από σοβαρό εγκεφαλικό ο ίδιος ο Ζοσπέν) και ο κομουνιστής Ου. Πλήρης κατακερματισμός, υπηρέτης των πιο μαχητικών, των ακραίων. Από την άλλη, οι δυο επικρατέστεροι, προσηλωμένοι στην αναμενόμενη πρωτειά τους, τι προσπάθεια συνένωσης δυνάμεων έκαναν, ή ήταν ικανοί να κάνουν; 6. Μάθημα έκτο Στη θολούρα και τη σύγχυση κερδίζουν οι ακραίοι, επιτήδειοι καιροσκόποι. Η 11 του Σεπτέμβρη και το νέο κλίμα που ακολούθησε, η έκρηξη στο εργοστάσιο χημικών στη Γαλλία λίγο αργότερα δημιούργησαν σύγχυση και θολούρα. Την επιδείνωσαν δυο γεγονότα, η σφαγή στο δημοτικό συμβούλιο της Ναντέρ, λίγες βδομάδες πριν τις εκλογές και οι επιπτώσεις στην Γαλλία εξαιτίας των επιχειρήσεων του Σαρόν εναντίον των Παλαιστινίων: Εμπρησμοί συναγωγών στη Μασσαλία και αλλού, συγκρούσεις στο Παρίσι ανάμεσα στους υποστηρικτές των Ισραηλινών και των Παλαιστινίων. Από τους υποψηφίους θα ανέμενε κάποιος να έχουν το θάρρος να πάρουν καθαρές θέσεις αλλά και να προσπαθήσουν να ξεδιαλύνουν για λογαριασμό του κόσμου που παρακολουθεί αμήχανα την ατμόσφαιρα: Βιωματικά να δείξουν την προσήλωση σε βασικές αρχές. 7. Μάθημα έβδομο Όταν οι ηγέτες δεν αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους δεν μπορούν να μέμφονται τους πολίτες. Κάκισαν μερικοί την αποχή ή την αδιαφορία των εκλογέων, άλλοι κατηγόρησαν τους πολίτες σαν αίτιους για την επιτυχία του Λεπέν. "Δεν είναι ορθός τρόπος αντίδρασης η αποχή", λέχθηκε... Αλήθεια, ποιος είναι ο ορθός τρόπος; Αν τα υπαρκτά και ορατά προβλήματα δεν ευαισθητοποιούν τους ηγέτες, αν οι ίδιοι δεν αντιλαμβάνονται την αποξένωση που προκαλεί η συμπεριφορά τους και δεν πήραν τα μέτρα που έπρεπε πριν από τις εκλογές, θα αντιδράσουν κατά τρόπο ωφέλιμο όταν θα πάρουν την ψήφο του εκλογέα; 8. Μάθημα όγδοο Τα αποτελέσματα των λειτουργιών της δημοκρατίας, όποια και αν είναι, συντελούν στην ενδυνάμωσή της. Η ανάδειξη του Λεπέν σε υποψήφιο του δεύτερου γύρου, ως στοιχείο που προέκυψε μέσα από το δημοκρατικό παιγνίδι, αποτελεί όφελος για τη δημοκρατία. Αποτελεί ελάχιστο τίμημα των δημοκρατικών θεσμών, η ανοχή των ακραίων και των αρνητών της δημοκρατίας. Ο υπέρτατος άρχων, ο λαός αποφάσισε και δεν δικαιούται κανένας να αποφανθεί διαφορετικά. Αλλοίμονο αν η δημοκρατία ανέθετε σε οποιαδήποτε άλλη αρχή να κρίνει και να υποδεικνύει ποιον θα πρέπει να εκλέγει ο λαός και ποιον να αποκλείει. Η πρόκριση Λεπέν αποτελεί την άμυνα της δημοκρατίας, κεντρίζοντας τη συνείδηση, σπηρουνιάζοντας τη νωχέλεια και τον εγωκεντρισμό της κυρίαρχης πολιτικής τάξης που κατακερματίστηκε για ιδιοτελές όφελος. Η πρώτη αντίδραση έχει ήδη καταγραφεί: Αντίθεση, συσπείρωση με το Σιράκ κατά του Λεπέν. Μερικοί θα πουν πως ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ να μείνει εδώ. Θα υπογραμμίσουν ότι χρειάζεται ΘΕΣΗ, ενέργειες που θα αναστρέψουν την πορεία απαξίωσης της πολιτικής και των πολιτικών, τη συγκέντρωση πόρων και ιδεών προς όφελος των αρχών της δημοκρατίας και εξυπηρέτηση του κοινού συμφέροντος. Στις πρώτες βδομάδες του Ιουνίου, οι βουλευτικές εκλογές προσφέρουν την ευκαιρία για νέα προσέγγιση. Ίσως να είναι η απαρχή της αφύπνισης της ηγεσιών και η ενίσχυση υγιών δυνάμεων. Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα http://www.eklektor.org Χάρτες, δεδομένα και αναλύσεις για τις εκλογές... |