Ελληνοαμερικανικές Σχέσεις^*


1. Έξι στους δέκα Έλληνες (62%) θεωρούν ότι οι σχέσεις της Ελλάδας με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής είναι, σήμερα, στο επίπεδο που βρίσκονταν ένα χρόνο πριν. Την ίδια στιγμή, το 16% θεωρεί ότι οι σχέσεις των δύο κρατών έχουν βελτιωθεί, και το 9% ότι έχουν χειροτερεύσει. Οι απόψεις των Ελλήνων , στο θέμα αυτό, δεν επηρεάζονται, κατά αξιοσημείωτο τρόπο, από τις κομματικές προτιμήσεις.


2. Τρεις στους τέσσερις ερωτώμενους (76%) θεωρούν σημαντικό το να διατηρεί καλές σχέσεις η Ελλάδα με τις ΗΠΑ. Την αντίθετη γνώμη εκφράζει μόλις το 18% των ερωτώμενων. Ένα εξαιρετικά σημαντικό εύρημα της παρούσας έρευνας είναι ότι η θέση υπέρ της καλής σχέσης της Ελλάδας με τις ΗΠΑ δεν επηρεάζεται από τις παραταξιακές διαιρέσεις. Η πολωμένη εικόνα του παρελθόντος, με τους συντηριτικούς ψηφοφόρους να αντιμετωπίζουν φιλικά και τους αριστερούς αρνητικά τις ΗΠΑ, τείνει να αμβλύνεται. Σήμερα, η "ρεαλιστική" αντιμετώπιση της εξωτερικής πολιτικής φαίνεται να υπερισχύει της ιδεολογίας. Το 69% των πολιτών που δηλώνουν ότι είναι στην ιδεολογική τους τοποθέτηση αριστεροί και το 76% των κεντροαριστερών, υποστηρίζουν ότι είναι σημαντικό για την Ελλάδα να διατηρεί καλές σχέσεις με τις ΗΠΑ. Τα αντίστοιχα ποσοστά για τους κεντρώους, κεντροδεξιούς και δεξιούς πολίτες είναι 77%, 83%, και 79%. Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται και στις κομματικές προτιμήσεις των ερωτώμενων. Με τη σχετική εξαίρεση των ψηφοφόρων του ΚΚΕ (σημαντικό: 60%, μη σημαντικό: 38% ), οι ψηφοφόροι των άλλων κομμάτων θεωρούν σε πολύ υψηλά ποσοστά (ΝΔ: 78% έναντι 15%, ΠΑΣΟΚ: 78% έναντι 19%, ΣΥΝ: 80% έναντι 18%) ότι είναι σημαντικό για την Ελλάδα να διατηρεί καλούς δεσμούς με την υπερατλαντική δύναμη.


3. Έξι στους δέκα ερωτώμενους (59%) θεωρούν ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να έχει αυτόνομη εξωτερική πολιτική και πρέπει να υπολογίζει τα συμφέροντα των ΗΠΑ. Αυτό το, εξίσου σημαντικό, εύρημα, ίσως να εξηγεί σε κάποιο βαθμό και τη σαφή θέση των Ελλήνων υπέρ της καλής Ελληνοαμερικανικής σχέσης. Και σε αυτή την περίπτωση, οι παραταξιακές διαιρέσεις δεν επηρεάζουν τις απαντήσεις των ερωτώμενων, τουλάχιστον όχι προς την αναμενόμενη κατεύθυνση. Αντιθέτως, προκύπτει η εξής διαπίστωση: Οι αυτοαποκαλούμενοι αριστεροί ψηφοφόροι υποστηρίζουν σε μεγαλύτερα ποσοστά ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να έχει αυτόνομη εξωτερική πολιτική (δεν μπορεί 57%, μπορεί 38%) από τους δεξιούς (δεν μπορεί: 52%, μπορεί: 37%). Τα αντίστοιχα ποσοστά για τους Κεντροαριστερούς, Κεντρώους και Κεντροδεξιούς ψηφοφόρους είναι 65% έναντι 30%, 62% έναντι 28%, και 66% έναντι 33%. Η σχετική συμφωνία των ερωτώμενων όλων των πολιτικών χώρων, στο θέμα αυτό, αμβλύνεται από τις κομματικές τους προτιμήσεις. Μεταξύ των ψηφοφόρων του ΚΚΕ, οι απαντήσεις στο θέμα είναι διχασμένες (49% μπορεί, 49% δεν μπορεί). Αντίθετα, οκτώ στους δέκα ψηφοφόρους του Συνασπισμού (77% έναντι 20%) θεωρούν ότι στο σχεδιασμό της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής πρέπει να συνυπολογίζονται τα συμφέροντα της υπερδύναμης. Όσον αφορά στους ψηφοφόρους των δύο μεγάλων κομμάτων, έξι στους δέκα συμφωνούν με την παραπάνω άποψη (ΝΔ: 57% έναντι 34%, ΠΑΣΟΚ: 63% έναντι 29%).


4. Η δημοτικότητα του προέδρου των ΗΠΑ Τζ. Μπους είναι, μεταξύ των Ελλήνων, εξαιρετικά χαμηλή. Μόλις ένας στους είκοσι ερωτώμενους (5%) έχουν θετική γνώμη για αυτόν. Αντίθετα, οι αρνητικές κρίσεις στο πρόσωπό του αθροίζονται στο 89% του συνόλου των απαντήσεων.